
ماژول چرخه شب و روز (Day & Night Cycle) در موتور Unity، سیستمی برای شبیهسازی طبیعی گذر زمان در محیط سهبعدی متارنگ است. این ماژول با مدیریت حرکت خورشید، تغییر شدت و رنگ نور، جابهجایی سایهها، تغییر وضعیت آسمان و تنظیم نورپردازی محیطی، چرخهای پیوسته از طلوع تا غروب و شب ایجاد میکند. همچنین امکان کنترل، فعالسازی و غیرفعالسازی سیستم و بازگردانی صحنه به وضعیت اولیه را فراهم میسازد. هدف اصلی این قابلیت، افزایش واقعگرایی، پویایی و حس حضور شهروندان در جهان مجازی متارنگ و ایجاد زیرساختی برای توسعه سیستمهای پیشرفته محیطی در آینده است.

یکی از مهمترین عوامل در ایجاد حس واقعگرایی و غوطهوری در محیطهای سهبعدی، شبیهسازی صحیح گذر زمان و تغییرات طبیعی محیط است. در جهان واقعی، هیچ منظرهای در تمام ساعات شبانهروز ثابت باقی نمیماند؛ خورشید در آسمان حرکت میکند، زاویه تابش نور تغییر مییابد، سایهها جابهجا میشوند و رنگ و شدت روشنایی محیط از طلوع تا غروب و از تاریکی شب تا روشنایی صبح دستخوش تغییر میشود.
در یک متاورس پویا نیز محیط نباید صرفاً مجموعهای از مدلهای سهبعدی ثابت باشد؛ بلکه باید بتواند رفتارهای طبیعی جهان واقعی را بازآفرینی کند.
ماژول چرخه شب و روز (Day & Night Cycle) در موتور بازیسازی Unity، سیستمی برای شبیهسازی پیوسته و طبیعی تغییرات زمانی در محیط سهبعدی متارنگ است. این ماژول با کنترل موقعیت خورشید، جهت تابش نور، شدت روشنایی، رنگ آسمان، سایهها و نورپردازی محیطی، شرایط مختلف شبانهروز را در یک چرخه زمانی پویا بازسازی میکند.
هدف از توسعه این ماژول، تبدیل محیط متارنگ از یک فضای بصری ثابت به جهانی زنده، پویا و دارای رفتارهای طبیعی است؛ جهانی که در آن گذر زمان نهتنها قابل مشاهده، بلکه در تمام اجزای بصری محیط قابل احساس باشد.
چرخه شب و روز یک سیستم هماهنگ از مؤلفههای نورپردازی و کنترل زمان است که با دریافت زمان جاری شبیهسازی، وضعیت بصری محیط را بهروزرسانی میکند.
در این ساختار، زمان بهعنوان متغیر اصلی سیستم در نظر گرفته میشود و سایر پارامترهای محیطی متناسب با آن تغییر میکنند.
مهمترین اجزای این معماری عبارتاند از:
این مؤلفهها بهصورت یکپارچه عمل میکنند تا هیچیک از تغییرات محیطی به شکل مستقل، ناگهانی یا ناهماهنگ اتفاق نیفتد.
مرحله اول: طلوع خورشید (Sunrise)
با آغاز چرخه روز، خورشید بهتدریج از افق ظاهر میشود. نور محیط از تاریکی شب به روشنایی ملایم صبحگاهی تغییر میکند و رنگ آسمان از طیف آبی تیره به رنگهای گرم و طلایی متمایل میشود.
مرحله دوم: روز (Daytime)
خورشید در موقعیت بالاتری قرار میگیرد، شدت روشنایی افزایش مییابد و سایهها متناسب با زاویه تابش نور تغییر میکنند. آسمان به رنگ آبی روشن درمیآید و محیط از بیشترین میزان روشنایی روز برخوردار میشود.
مرحله سوم: غروب خورشید (Sunset)
با نزدیک شدن خورشید به افق، شدت نور کاهش پیدا میکند. رنگ نور به طیف نارنجی، طلایی و قرمز متمایل شده و آسمان بهتدریج از روشنایی روز به رنگهای گرم غروب تغییر میکند.
مرحله چهارم: شب (Nighttime)
با غروب کامل خورشید، نور مستقیم روز حذف شده و روشنایی محیط به سطح شبانه کاهش مییابد. آسمان تاریکتر میشود و نورپردازی شبانه متناسب با تنظیمات محیط فعال خواهد شد.
این چهار مرحله باید بدون پرش نوری و تغییرات ناگهانی به یکدیگر متصل شوند تا چرخه شبانهروز همواره پیوسته و طبیعی باقی بماند.
یکی از اصلیترین وظایف سیستم، شبیهسازی حرکت خورشید در آسمان است. موقعیت خورشید باید بر اساس زمان شبیهسازی تغییر کند و مسیر حرکتی آن از طلوع تا غروب بهصورت پیوسته قابل مشاهده باشد.
در این بخش، یک منبع نور جهتدار (Directional Light) بهعنوان منبع اصلی نور خورشید تعریف میشود و یک دیسک خورشیدی درخشان نیز در آسمان برای نمایش بصری آن قرار میگیرد.
با حرکت خورشید، زاویه تابش نور تغییر میکند و در نتیجه سایه تمام اجسام موجود در محیط نیز باید بهروزرسانی شود.
این قابلیت شامل موارد زیر است:
نورپردازی محیط نباید تنها با روشن و خاموش شدن یک منبع نور کنترل شود. سیستم باید بتواند شدت روشنایی و دمای رنگ نور را در طول چرخه بهصورت نرم تغییر دهد.
برای مثال، نور صبحگاهی میتواند ملایم و گرم باشد، نور ظهر روشنتر و خنثیتر شود و نور غروب به طیف نارنجی و طلایی تغییر پیدا کند.
آسمان یکی از مهمترین عناصر بصری در درک تغییرات زمانی است.
در این ماژول، سیستم Skybox باید متناسب با زمان شبیهسازی، رنگ و وضعیت بصری آسمان را تغییر دهد. این تغییرات میتوانند شامل موارد زیر باشند:
نور محیطی وظیفه روشنایی عمومی صحنه را بر عهده دارد و باید با تغییر شرایط زمانی هماهنگ شود.
در طول روز، نور محیطی متناسب با روشنایی آسمان افزایش مییابد و در ساعات شب کاهش پیدا میکند. این موضوع باعث میشود اجسام حتی در بخشهایی که نور مستقیم خورشید به آنها نمیتابد، رفتار نوری طبیعیتری داشته باشند.
تمام تغییرات نور، رنگ آسمان، شدت روشنایی و جلوههای بصری باید با استفاده از فرآیند انتقال تدریجی (Smooth Transition) انجام شوند.
هدف این است که کاربر هیچگونه تغییر ناگهانی در روشنایی یا ظاهر محیط مشاهده نکند و گذر از روز به شب و بالعکس بهصورت طبیعی اتفاق بیفتد.
ماژول باید امکان مدیریت وضعیت چرخه شب و روز را در اختیار سیستم قرار دهد.
مهمترین قابلیتهای کنترلی عبارتاند از:
نکته فنی مهم این است که خاموش کردن ماژول نباید صرفاً باعث توقف حرکت خورشید شود؛ بلکه باید تمام پارامترهای تغییر یافته، شامل نورها، Skybox، نور محیطی و تنظیمات سایه به وضعیت اولیه ذخیرهشده بازگردند.
برای پیادهسازی استاندارد این ماژول در Unity، لازم است ساختار فنی به شکلی طراحی شود که علاوه بر کیفیت بصری، از نظر عملکرد و توسعهپذیری نیز قابل اتکا باشد.
الزامات اصلی فنی:
نکته معماری: بهتر است زمان شبیهسازی از منطق نمایش نور و آسمان جدا باشد. به این ترتیب، در آینده میتوان ساعت محیط را به زمان واقعی سرور متارنگ متصل کرد، بدون آنکه نیاز به بازنویسی هسته نورپردازی وجود داشته باشد.
در یک جهان سهبعدی گسترده مانند متارنگ، تغییرات محیطی باید بدون ایجاد افت محسوس عملکرد اجرا شوند.
به همین دلیل، طراحی این ماژول باید علاوه بر کیفیت بصری، بر مدیریت منابع پردازشی نیز تمرکز داشته باشد.
موارد مهم در این بخش عبارتاند از:
متارنگ بهعنوان یک جهان سهبعدی پویا، نیازمند محیطی است که بتواند تجربه حضور در یک فضای واقعی را برای شهروندان بازآفرینی کند.
در چنین ساختاری، چرخه شب و روز صرفاً یک جلوه گرافیکی تزئینی نیست؛ بلکه یکی از زیرساختهای اصلی حیات بصری محیط محسوب میشود.
وجود این قابلیت میتواند زمینه توسعه امکانات گستردهتری را فراهم کند:
برای مثال، یک شهروند میتواند در ساعات روز، برجها، خیابانها و فضاهای عمومی را زیر نور خورشید مشاهده کند و در ساعات شب، همان محیط را با شرایط نوری متفاوت تجربه کند؛ بدون آنکه ساختار هندسی محیط تغییر کند.
معماری این ماژول میتواند در آینده فراتر از یک چرخه ساده روز و شب توسعه پیدا کند.
از جمله قابلیتهای قابل توسعه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
این قابلیتها میتوانند در آینده چرخه شب و روز را به هستهای مرکزی برای مدیریت شرایط محیطی متارنگ تبدیل کنند.
خروجی نهایی این پروژه باید یک ماژول مستقل، پایدار و قابل توسعه در موتور Unity باشد که با فعالسازی آن، چرخه کامل شبانهروز در محیط سهبعدی اجرا شود.
این ماژول باید بتواند حرکت خورشید، تغییر جهت و شدت نور، جابهجایی سایهها، تغییر رنگ آسمان و تنظیم نور محیطی را بهصورت هماهنگ و پیوسته مدیریت کند.
همچنین با غیرفعالسازی سیستم، تمام تغییرات اعمالشده باید به مقادیر اولیه صحنه بازگردند و هیچ اثر ناخواستهای بر سایر بخشهای محیط باقی نماند.
معیارهای پذیرش خروجی:
ماژول چرخه شب و روز، یکی از گامهای مهم در عبور از یک محیط سهبعدی ایستا به یک جهان مجازی زنده و پویاست. با پیادهسازی این سیستم در Unity، زمان به یکی از عناصر فعال محیط متارنگ تبدیل میشود؛ عنصری که بر نور، سایه، آسمان و تجربه بصری شهروندان تأثیر مستقیم میگذارد.
مشاهده همه
مشاهده همه