هم‌زمان با چهارمین سالگرد انتشار نخستین نسخه پروژه متاورس رنگ (MetaRang) در تاریخ ۱۵ آبان ۱۴۰۱، معماری فنی و فعالیت‌های توسعه این پروژه در قالب ۳۷ ریپازیتوری عمومی در ارگانیزیشن رسمی گیت‌هاب هلدینگ زنجیره تأمین بهشت و برد مدیریت پروژه متارنگ در دسترس جامعه توسعه‌دهندگان قرار گرفته است. این اقدام با هدف افزایش شفافیت، مستندسازی زیرساخت‌ها و فراهم‌کردن زمینه مشارکت متخصصان در توسعه اکوسیستم متارنگ انجام شده است.
۱. از متاورس رنگ تا زیرساخت متن‌باز بین‌المللی
پروژه متاورس رنگ | متارنگ از زمان انتشار نخستین نسخه در سال ۲۰۲۲، حوزه‌هایی مانند محیط‌های سه‌بعدی، میکروسرویس‌ها، هوش مصنوعی، بلاکچین و حکمرانی غیرمتمرکز را دنبال کرده است. انتشار ۳۷ ریپازیتوری عمومی، امکان بررسی کدها و مستندات فنی بخش‌های مختلف این اکوسیستم را فراهم می‌کند.
۲. فرصت مشارکت و رزومه‌سازی توسعه‌دهندگان
عمومی‌بودن مخازن گیت‌هاب امکان ثبت و مشاهده فعالیت‌هایی مانند کامیت‌ها، درخواست‌های ادغام کد، بررسی‌های فنی و مشارکت در حل مسائل معماری را فراهم می‌کند. این فعالیت‌ها می‌توانند بخشی از سوابق حرفه‌ای قابل بررسی توسعه‌دهندگان باشند.
همچنین، متخصصان و توسعه‌دهندگان مستقل می‌توانند از طریق برد رسمی پروژه متارنگ، نقشه راه و وظایف باز را دنبال کرده و در صورت فراهم‌بودن شرایط، در توسعه ماژول‌های پروژه مشارکت کنند.
۳. تشریح شش لایه معماری فنی متارنگ
لایه اول: فرانت‌اند، وب و GIS
ریپازیتوری‌های Next.js، React.js و نقشه‌های جغرافیایی زیرساخت رابط کاربری و سامانه‌های GIS را تشکیل می‌دهند. فناوری‌های این بخش شامل Next.js، React، TypeScript، Vite، MapLibre و Redis است. معماری چندزبانه فارسی، انگلیسی، عربی و روسی و همگام‌سازی زنده با تأخیر کمتر از ۱۰۰ میلی‌ثانیه از شاخص‌های مطرح‌شده در مستندات پروژه هستند.
لایه دوم: هسته میکروسرویس و مدیریت
ریپازیتوری‌های Metaverse-Rang-Microservice و پنل مدیریت میکروسرویس‌ها با فناوری‌هایی مانند Go، gRPC، Laravel 12، Vue 3، MySQL 8، MongoDB و Grafana توسعه یافته‌اند. بر اساس اطلاعات گزارش‌شده، چهار میکروسرویس هسته برای ۵۰ هزار کاربر هم‌زمان و تأخیر صدک ۹۵ کمتر از ۱۰۰ میلی‌ثانیه ارزیابی شده‌اند. پوشش تست پنل مدیریت نیز بیش از ۹۷ درصد اعلام شده است.
لایه سوم: موتور سه‌بعدی و سرور بلادرنگ
ریپازیتوری‌های محیط سه‌بعدی متارنگ، سرور سه‌بعدی و Animal-System بر پایه Unity، C#، WebGL، Node.js، gRPC و WebSocket توسعه یافته‌اند. حجم بیلد اولیه کمتر از ۱۰ مگابایت، بافت‌های چندسطحی KTX2، استودیوی فیزیک محتوای تولیدشده توسط کاربران، معماری صوتی VME2 و سیستم انیمیشن بلادرنگ آواتار از قابلیت‌های معرفی‌شده این بخش هستند.
لایه چهارم: هوش مصنوعی و شهروندان نیمه‌هوشمند
ریپازیتوری Metaverse-Rang-Semi-intelligent-NPC با استفاده از Python، Django، مدل‌های زبانی، RAG، Whisper، Coqui، LiveKit و WebRTC، زیرساخت توسعه شهروندان رباتیک و شخصیت‌های تعاملی را فراهم می‌کند. ارتباط صوتی و تصویری زنده و حافظه معنایی برداری از قابلیت‌های مطرح‌شده این بخش هستند. ربات اِلورا با شناسه HM-2000741 نیز به‌عنوان یکی از نمونه‌های معرفی‌شده در مستندات پروژه مطرح است.
لایه پنجم: بلاکچین، توکنومیکس و حکمرانی DAO
ریپازیتوری‌های توکن حاکمیتی PSC، دارایی‌های مستقل و VOD، تصمیم‌گیری عمومی DAO، زیرساخت نقدینگی و ABI بلاکچین اجزای این لایه هستند. فناوری‌های آن شامل Solidity، Foundry، OpenZeppelin، استانداردهای ERC-20، ERC-721 و ERC-1155 و سازوکارهای نقدینگی است. قراردادهای PSC و PSD، مالکیت زمینهای مجازی، خزانه‌داری با سازوکار کاهش نمایی ۱۰ درصدی سالانه و سازوکارهای تصمیم‌گیری غیرمتمرکز از موضوعات اصلی این بخش هستند.
لایه ششم: پلتفرم‌های مکمل اکوسیستم
ریپازیتوری‌های SSO-Paradise-Supply-Chain، 3DMeta-Shop-Object-3D و FaqHub-Backend خدمات مکمل اکوسیستم را پوشش می‌دهند. این بخش با فناوری‌هایی مانند OAuth2، WalletConnect، Laravel، Go و Vue 3، سامانه ورود یکپارچه «تونل زمان»، بازارچه دارایی‌های سه‌بعدی و پلتفرم پرسش‌وپاسخ انجمن حم را پشتیبانی می‌کند.
۴. شاخص‌های فنی و قابلیت‌های کلیدی
در بخش بک‌اند، استفاده از Go و gRPC با هدف افزایش کارایی ارتباطات میان سرویس‌ها دنبال شده و زمان توقف GC کمتر از ۵ میلی‌ثانیه و تأخیر صدک ۹۵ کمتر از ۱۰۰ میلی‌ثانیه در سناریوی اعلام‌شده گزارش شده است.
در محیط سه‌بعدی، بارگذاری بهینه دارایی‌ها با استفاده از LOD و KTX2، و در بخش بلاکچین، مدیریت دارایی‌های دیجیتال، قواعد اقتصادی و سازوکارهای DAO از محورهای اصلی توسعه هستند.
۵. استانداردهای کنترل کیفیت CI/CD
فرایند کنترل کیفیت پروژه در پنج حوزه تعریف شده است:
- آزمون واحد و یکپارچه (QG-TEST-01): هدف پوشش تست بالاتر از ۹۵ درصد، با مقادیر گزارش‌شده بیش از ۹۷ و ۹۸ درصد در بخش‌های مختلف.
- آزمون بار و فشار (QG-PERF-01): آزمون ۵۰ هزار کاربر مجازی هم‌زمان با Grafana k6 و نرخ خطای کمتر از ۰٫۱ درصد.
- پایداری حافظه (QG-MEM-01): پایش حافظه و گوروتین‌ها با Prometheus و Go pprof.
- امنیت و پایش (QG-SEC-01): استفاده از Sentry، Grafana، Loki و بررسی خودکار کد در فرایند Pull Request.
- کیفیت وب (QG-WEB-01): هدف‌گذاری امتیاز بالاتر از ۹۰ در شاخص‌های حیاتی وب، اعتبارسنجی JSON-LD و یکپارچگی ترجمه‌ها در چهار زبان.
این معیارها باید بر اساس نتایج آزمون‌ها و شرایط اجرای واقعی هر بخش ارزیابی شوند.
۶. درگاه‌های رسمی پروژه
جمع‌بندی
انتشار ۳۷ ریپازیتوری عمومی متاورس رنگ، زمینهای برای بررسی ساختار فنی، مستندات و فعالیت‌های توسعه این اکوسیستم فراهم کرده است. شش لایه معماری پروژه، حوزه‌های وب و GIS، میکروسرویس‌ها، محیط‌های سه‌بعدی، هوش مصنوعی، بلاکچین و پلتفرم‌های مکمل را پوشش می‌دهند. استمرار مستندسازی، کیفیت کد و امکان مشارکت مؤثر توسعه‌دهندگان، از عوامل مهم در پیشرفت این رویکرد متن‌باز خواهند بود.
